لیزردرمانی یک روش درمانی غیرجراحی است که از نور لیزر کمانرژی یا پرتوان برای کاهش درد و التهاب استفاده میکند. این درمان بهویژه در مشکلاتی مانند دیسک گردن، آرتروز غیر پیشرفته و کشیدگی عضلات گردن مؤثر است. لیزردرمانی که توسط سازمان غذا و دارو تأیید شده، برای افراد بالای ده سال مناسب است و عوارض آن در صورت انجام صحیح بسیار ناچیز است.
بسته به نیاز هر بیمار، دوره درمان معمولاً بین ۸ تا ۱۲ جلسه طول میکشد. این روش، بهعنوان یک راهکار کارآمد و ایمن، در کاهش درد و بهبود عملکرد حرکتی گردن بهویژه در شرایط مزمن و حاد، نقش چشمگیری دارد.
لیزردرمانی برای دیسک گردن و گردن درد چیست؟
لیزردرمانی (Laser Therapy) یک روش غیرتهاجمی پزشکی است که در آن نور لیزر با طولموج خاص از طریق دستگاه لیزر به پوست بیمار تابانده میشود. این نور به عمق بافتها نفوذ کرده و با کاهش التهاب و تسکین درد، نیاز به داروهای مسکن را کاهش میدهد و در بهبود دامنه حرکتی گردن در مشکلاتی مانند دیسک گردن و کشیدگی عضلات مؤثر است.
بسته به نیاز بیمار، این فرایند میتواند با لیزر کمتوان (LLLT) برای تحریک سلولی و کاهش دردهای مزمن یا لیزر پرتوان (HPLT) برای نفوذ عمیقتر و درمان آسیبهای شدیدتر انجام شود.
لیزردرمانی به طور غیرمستقیم فرایندهای ترمیمی بدن را تسهیل میکند، اما خود بهتنهایی قادر به ساخت یا بازسازی بافت نیست. این درمان با تقویت سیستم ایمنی بدن و فعالسازی سلولهای بنیادی و بافتی، روند بهبودی را تسریع میکند.
هر جلسه لیزردرمانی بسته بهشدت مشکل بیمار بین چند دقیقه تا نیم ساعت طول میکشد. دردی حس نمیشود، اما ممکن است کمی گرما یا احساس سوزنسوزنشدن خفیف حس شود.
تأییدیه سازمان غذا و دارو (FDA) برای لیزر کمتوان و پرتوان
لیزرهای کمتوان (LLLT) و پرتوان (HPLT) مورد تأیید FDA برای کاهش درد و التهاب هستند. این سازمان لیزردرمانی را بهعنوان یک روش مدیریت درد تأیید کرده، اما هنوز برای بازسازی دیسک (Disc Regeneration) تأیید قطعی صادر نکرده است.
- لیزر کمتوان و تأییدیه FDA:
برخی از دستگاههای لیزر کمتوان را برای درمان دردهای عضلانی – اسکلتی، از جمله گردن و کمر، تأیید کرده است.
- نمونه لیزردرمانی تأیید شده توسط FDA:
دستگاههایی از برندهایی مانند Erchonia، Thor Laser، Multi Radiance و BTL برای کاهش درد تأیید شدهاند.
- لیزر پرتوان و تأییدیه FDA:
لیزر پرتوان برای کاهش درد عمومی برخی تأییدیههای FDA را دارد.
- نمونه لیزردرمانی تأیید شده توسط FDA:
برخی دستگاههای Class IV Laser Therapy از برندهایی مانند LiteCure، K-Laser، Aspen Laser و Summus Medical Laser تأییدیه FDA دارند.
لیزردرمانی برای چه نوع گردن دردی مناسب است؟
| دیسک گردن: مؤثر در مراحل خفیف و متوسط |
|
آرتروز گردن: مؤثر در مراحل غیر پیشرفته |
|
مشکلات عضلانی گردن و شانه: موثرتر از همه |
لیزردرمانی میتواند در کاهش درد ناشی از فتق دیسک، آرتروز و کشیدگی عضلانی مؤثر باشد. در ادامه میزان تأثیر آن در هر یک از این آسیبها توضیح داده شده است.
گردن درد ناشی از فتق دیسک غیر شدید
لیزردرمانی در فتق دیسک گردن خفیف، مانند بیرونزدگیهای کوچک بدون فشار شدید بر عصبها، میتواند بسیار مؤثر باشد و التهاب را کاهش داده و درد را تسکین دهد.
در دیسک مرحله متوسط، ممکن است به کاهش علائم و بهبود حرکت گردن کمک کند، اما معمولاً بهتنهایی کافی نیست و باید با سایر روشهای درمانی ترکیب شود.
در فتق دیسک شدید همراه با تنگی کانال نخاعی، تأثیر لیزر بسیار محدود بوده و بیشتر بر کاهش علایم تمرکز دارد، بدون اینکه تغییری در ساختار دیسک ایجاد کند. بهطورکلی، لیزردرمانی باعث درمان قطعی فتق دیسک نمیشود، بلکه علائم را تسکین داده و روند بهبودی را تسریع میکند.
در فتق دیسک شدید با درگیری ریشههای عصبی، لیزردرمانی باید با شدت بالاتر و مدتزمان کوتاهتر انجام شود تا از تحریک بیشتر التهاب عصبی جلوگیری شود.
گردن درد ناشی از آرتروز غیر پیشرفته
در آرتروز مراحل اولیه لیزردرمانی معمولاً تأثیر خوبی در کاهش التهاب مفاصل، کاهش سفتی گردن و تسکین درد دارد. در بسیاری از بیماران، بهبود ۴۰ تا ۷۰ درصدی درد و افزایش دامنه حرکتی مشاهده میشود. این تأثیر درصورتیکه با تمرینات فیزیوتراپی و اصلاح سبک زندگی ترکیب شود، بیشتر خواهد بود.
در مراحل پیشرفته آرتروز، زمانی که تخریب غضروف و ساییدگی مفصل بیشتر شده و تغییرات استخوانی (مانند زائدههای استخوانی) ایجاد شدهاند، تأثیر لیزر محدودتر است و نمیتواند تغییرات ساختاری مفصل را معکوس کند. در چنین مواردی، بیمار ممکن است به روشهای درمانی تکمیلی مانند فیزیوتراپی، تزریق یا در برخی موارد جراحی نیاز داشته باشد.
گردن درد ناشی از مشکلات عضلانی گردن و شانه
لیزر درمانی در کاهش درد ناشی از کشیدگی عضلانی و سوزش گردن و درد گردن تا شانه و دست و بهبود سندرمهای درد مؤثر است. جزئیات در ادامه بیان شده است.
- دردهای عضلانی و کشیدگیها
دردهای عضلانی در گردن و شانه معمولاً به دلیل وضعیت بدنی نادرست یا فشارهای مکانیکی ایجاد میشوند و شامل کشیدگی عضلات و اسپاسمهای دردناک هستند. لیزردرمانی میتواند با کاهش التهاب، بهبود گردش خون و افزایش بازسازی بافت، این دردها را تسکین دهد.
این سندرم به دلیل ایجاد نقاط ماشهای در عضلات رخ میدهد که باعث درد، سفتی و محدودیت حرکتی میشود. لیزردرمانی با غیرفعالسازی این نقاط، کاهش اسپاسم عضلانی و بهبود عملکرد عضلات، تأثیر مثبتی در درمان این عارضه دارد.
- دردهای قدیمی و مزمن شده گردن
گردن دردهای مزمن معمولاً ناشی از مشکلات عضلانی، فشارهای مکانیکی و اسپاسمهای مداوم هستند که حرکت گردن را محدود میکنند. لیزردرمانی با کاهش التهاب، افزایش جریان خون و تسریع روند ترمیم، میتواند به کاهش این دردها کمک کند.
- فیبرومیالژیا
این بیماری باعث دردهای منتشر و موضعی در بدن، از جمله در ناحیه گردن و شانه، میشود و معمولاً با حساسیت زیاد به درد و مشکلات خواب همراه است. اگرچه لیزر درمانی درمان اصلی فیبرومیالژیا نیست، اما میتواند به کاهش دردهای موضعی، بهبود کیفیت خواب و کاهش حساسیت عمومی به درد کمک کند.
لیزردرمانی چگونه به بهبود گردن درد کمک میکند؟
لیزردرمانی با کاهش التهاب، افزایش گردش خون و تحریک فرایندهای سلولی، به ترمیم بافتهای نرم مانند عضلات و تاندونها کمک میکند، هرچند قادر به بازسازی ساختارهای تخریبشده مانند غضروف یا دیسک نیست.
این روش با تقویت سیستم ایمنی و افزایش آنتیاکسیدانها، روند ترمیم را تسریع کرده و از پیشرفت آسیب جلوگیری میکند. علاوه بر این، با تحریک ترشح بتا – اندورفینها (مسکنهای طبیعی بدن)، درد و اسپاسمهای عضلانی را کاهش داده و دامنه حرکتی گردن را بهبود میبخشد.
به همین دلیل، لیزردرمانی بهعنوان یک روش مؤثر در درمان دردهای عضلانی، آرتروز، آسیبهای ورزشی و بیماریهای مفصلی بسیار مورداستفاده قرار میگیرد.
در لیزردرمانی، بنا به تشخیص پزشک و باتوجهبه مهره درگیر و نوع آسیب، شدت لیزر، محل تابش، تعداد جلسات و مدتزمان درمان ممکن است متفاوت باشد.
راهنمای انتخاب بهترین روش لیزردرمانی
برای درمان گردن درد، از دو نوع لیزردرمانی استفاده میشود: لیزر کمتوان و لیزر پرتوان. هر کدام از این روشها برای درمان مشکلات خاصی طراحی شدهاند و بسته به نوع آسیب، شدت درد و وضعیت بیمار، انتخاب بهترین روش میتواند به تسکین درد و بهبود سریعتر کمک کند.
| لیزر کمتوان (لیزر سرد یا نرم) |
| کاربرد: دردهای مزمن مثل آرتروز، درد میوفاسیال، گرفتگی گردن طولانیمدت و دیسک گردن مزمن
دوره درمان: معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ جلسه |
| لیزر پرتوان (لیزر داغ یا سخت) |
| کاربرد: آسیبهای اسکلتی – عضلانی شدید و عمیق، پارگی تاندون، کاهش سریع دردهای مزمن مقاوم به درمان
کاربرد: معمولاً بین ۵ تا ۱۰ جلسه |
لیزردرمانی کمتوان (کمانرژی) مناسبتر برای گرفتگی و اسپاسم گردن
لیزردرمانی کمتوان (LLLT) با توان خروجی ≤ 500 میلیوات طراحی شده و قادر است تا حداکثر ۵ میلیمتر در بافتهای نرم نفوذ کند.
این نوع لیزر برای گردن دردهایی که ناشی از مشکلات سطحیتر مانند آرتروز گردن، دردهای عضلانی طولانیمدت، اسپاسمهای عضلانی و التهاب مفاصل است، مناسب است. این روش بهویژه برای دردهای مزمن مثل گرفتگیهای طولانیمدت گردن و درد میوفاسیال مؤثر است؛ چون تأثیر آن تدریجی است و فرایندهای ترمیمی را در سطح سلولی تحریک میکند، اما برای درمان مشکلات شدیدتر مانند دیسک گردن به طور مستقیم کافی نیست.
دوره درمان لیزر کمتوان معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ جلسه است که هر جلسه ۱۵ تا ۳۰ دقیقه طول میکشد. تعداد جلسات بسته بهشدت و نوع مشکل ممکن است متفاوت باشد، اما معمولاً ۲ تا ۳ جلسه در هفته توصیه میشود.
لیزردرمانی پرتوان مناسبتر برای دیسک و آرتروز گردن
لیزردرمانی پرتوان (HILT) با توان خروجی بالاتر از ۵۰۰ میلیوات طراحی شده و قادر است به عمق بیشتری در بافتها نفوذ کند. این نوع لیزر علاوه بر اثرات مشابه با لیزر کمانرژی، میتواند اثر گرمایی تولید کند که به درمان مشکلات عمقیتر و افزایش گردش خون در بافتهای آسیبدیده کمک میکند. لیزر پرتوان معمولاً ۲۴ برابر قویتر از لیزرهای کمانرژی است و عمق نفوذ مؤثر آن میتواند بیشتر از ۴ سانتیمتر باشد.
این لیزر برای درمان مشکلات شدیدتر و عمیقتر، مانند فتق دیسک گردن، دژنراسیون دیسک و آسیبهای اسکلتی – عضلانی مثل پارگی تاندونها یا آسیبهای عضلانی جدی بسیار مؤثر است. لیزر پرتوان میتواند به طور مستقیم به بافت دیسک و نواحی اطراف آن نفوذ کرده و فرایندهای ترمیمی را تسریع کند و باعث کاهش درد و تحریک فرایندهای ترمیمی در بافتهای آسیبدیده میشود. این روش بهویژه برای درمان مشکلات عمیق و مزمن مناسب است و برای مشکلات سطحی و التهابات خفیفتر توصیه نمیشود.
دوره درمان لیزر پرتوان معمولاً بین ۵ تا ۱۰ جلسه است و هر جلسه حدود ۵ تا ۱۵ دقیقه طول میکشد. بسته بهشدت آسیب، تعداد جلسات و مدتزمان درمان ممکن است متفاوت باشد، اما معمولاً جلسات به طور ۲ تا ۳ بار در هفته برنامهریزی میشود.
تفاوت لیزردرمانی با عمل گردن با لیزر
اگر مشکل گردن شما مزمن است؛ ولی هنوز پیشرفته نشده، لیزردرمانی گردن که یک روش غیرتهاجمی برای کاهش درد و التهاب است، میتواند گزینه خوبی باشد. اما اگر دیسک گردن شدید یا فشار عصبی پیشرفته دارید، عمل گردن با لیزر که یک جراحی کم تهاجمی برای ترمیم یا حذف بخشهای آسیبدیده است، ممکن است راهحل قطعیتری باشد. در جدول زیر مقایسه کلی این دو روش آورده شده است.
لیزردرمانی گردن | عمل گردن با لیزر | ویژگی |
غیرتهاجمی | کم تهاجمی | تهاجمی بودن |
کاهش درد و التهاب | درمان مشکلات ساختاری | کاربرد |
نیاز ندارد | ممکن است نیاز باشد | بیهوشی |
چند جلسه | یک جلسه جراحی | مدت درمان |
فوری | چند هفته | دوره بهبودی |
حداقل | کم | عوارض |
اگر مشکل گردن شما مزمن است؛ ولی هنوز پیشرفته نشده، لیزردرمانی گردن که یک روش غیرتهاجمی برای کاهش درد و التهاب است، میتواند گزینه خوبی باشد. اما اگر دیسک گردن شدید یا فشار عصبی پیشرفته دارید، عمل گردن با لیزر که یک جراحی کم تهاجمی برای ترمیم یا حذف بخشهای آسیبدیده است، ممکن است راهحل قطعیتری باشد. در جدول زیر مقایسه کلی این دو روش آورده شده است.
عوارض لیزردرمانی گردن
عوارض لیزردرمانی بهطورکلی ایمن است، اما ممکن است در اثر استفاده نادرست یا شدت بالای لیزر، عوارض جزئی و موقت رخ دهد. این عوارض معمولاً کوتاهمدت بوده و بهسرعت برطرف میشوند. عوارض لیزر کمتوان و پرتوان در ادامه توضیح داده شده است.
عوارض لیزر کمتوان
- احساس گرما یا سوزش جزئی در ناحیه درمان که معمولاً پس از مدت کوتاهی از بین میرود.
- تحریک پوست که به طور موقت بوده و معمولاً ظرف چند ساعت رفع میشود.
- آسیب به بافتهای سطحی درصورتیکه شدت لیزر بیشتر از حد مجاز تنظیم شود.
در لیزر کمتوان در لیزر کمتوان معمولاً نیازی به عینک محافظ نیست، اما اگر لیزر به نواحی نزدیک بهصورت یا چشمها تابیده شود، بهتر است از عینک محافظ یا پوشاندن چشمها برای جلوگیری از تابش مستقیم لیزر استفاده شود.
عوارض لیزر پرتوان
- درد موقت در ناحیه درمانشده به دلیل نفوذ لیزر به بافتهای عمیقتر.
- التهاب یا سوزش شدید که ممکن است به علت شدت بالای لیزر یا مدتزمان طولانی درمان رخ دهد.
- آسیب به بافتهای عمقی یا تشدید درد درصورتیکه شدت و مدتزمان لیزر بهدرستی تنظیم نشود.
- آسیب به چشمها درصورتیکه از تجهیزات ایمنی مانند عینکهای مخصوص استفاده نشود، بهخصوص در نواحی نزدیک به صورت و گردن.
لیزردرمانی برای چه کسانی مناسب نیست
لیزردرمانی برای تمام افراد مناسب نیست. در ادامه مواردی که استفاده از این روش را محدود میکنند توضیح داده شده است.
افرادی که به عفونتهای فعال مبتلا هستند
اگر بیمار دچار عفونتهای فعال در ناحیه گردن یا سایر بخشهای بدن باشد، لیزردرمانی میتواند خطر انتشار عفونت را افزایش دهد. به همین دلیل، درمان با لیزر تا زمان بهبود عفونت توصیه نمیشود.
افرادی که سرطان دارند یا سابقه سرطان دارند
لیزردرمانی ممکن است برای افرادی که به سرطان مبتلا هستند یا سابقه سرطان دارند، مناسب نباشد، بهویژه در نواحی نزدیک به تومورهای سرطانی. لیزر ممکن است تحریککننده سلولهای سرطانی باشد و به رشد تومورها کمک کند.
افرادی که به مشکلات پوستی خاص مبتلا هستند
افرادی که به بیماریهای پوستی مانند اگزما، پسوریازیس یا حساسیتهای پوستی شدید مبتلا هستند، ممکن است لیزردرمانی برای آنها مناسب نباشد، زیرا این روش میتواند باعث تحریک پوست و بدتر شدن وضعیت پوست شود.
افرادی که دستگاههای پزشکی ایمپلنتی دارند
افرادی که در بدن خود دستگاههای ایمپلنتی مثل ضربانساز قلب (Pacemaker) یا سایر دستگاههای الکترونیکی دارند، باید بادقت بیشتری از لیزردرمانی استفاده کنند. لیزرهای خاصی که برای درمان درد و التهاب استفاده میشوند ممکن است در تعامل با این دستگاهها اثرات منفی داشته باشند.
افرادی که دچار مشکلات عروقی یا اختلالات خونریزی هستند
افرادی که مشکلاتی مانند اختلالات انعقادی خون (مثل هموفیلی) دارند یا در معرض خونریزی شدید هستند، باید از لیزردرمانی پرهیز کنند. لیزر ممکن است باعث افزایش جریان خون و تشدید خونریزی شود.
افرادی که بیماریهای شدید سیستم عصبی دارند
افرادی که بیماریهای عصبی شدید و پیچیده مثل ام اس (MS) یا بیماریهای مشابه دارند، ممکن است نتایج مطلوبی از لیزردرمانی نگیرند. این افراد باید قبل از انجام لیزردرمانی با پزشک متخصص مشورت کنند.
افرادی که باردار هستند
اگرچه لیزردرمانی برای فتق دیسک و درد گردن در دوران بارداری به طور معمول ایمن است، به دلیل عدم وجود تحقیقات کافی در این زمینه، در برخی موارد ممکن است پزشکان از انجام لیزردرمانی برای زنان باردار پرهیز کنند.
افرادی که مشکلات جدی ساختاری در مهرهها دارند
درصورتیکه بیمار دچار مشکلات جدی ساختاری مانند شکستگی مهرهها یا تغییرات شدید استخوانی باشد، لیزردرمانی بهتنهایی ممکن است مؤثر نباشد و درمانهای دیگر مانند جراحی یا فیزیوتراپی ممکن است ضروری باشد
مراقبتهای پس از لیزردرمانی
مراقبتهای پس از لیزردرمانی گردن برای دستیابی به نتایج بهتر و پیشگیری از عوارض، اهمیت زیادی دارند. در ادامه برخی از مراقبتهای اصلی توضیح داده شده است.
استحمام
- معمولاً تا ۲۴ ساعت بعد از درمان از استحمام یا قرارگرفتن ناحیه درمان در آب داغ خودداری کنید.
- پس از این مدت، میتوانید استحمام کنید، اما مراقب باشید که ناحیه درمانی در معرض فشار مستقیم آب داغ نباشد.
استفاده از پماد
- در اکثر مواقع نیازی به پماد خاصی نیست، اما اگر پزشک پمادی برای کاهش التهاب یا ترمیم پوست تجویز کرده باشد، باید طبق دستور مصرف شود.
اجتناب از تابش مستقیم نور خورشید
- پس از درمان، پوست حساستر میشود، بنابراین از قرارگرفتن در معرض نور مستقیم خورشید یا استفاده از آفتابسوختگی خودداری کنید.
- اگر مجبور به بیرون رفتن هستید، از کرم ضدآفتاب با SPF بالا استفاده کنید.
مقایسه لیزردرمانی با دیگر روشهای فیزیوتراپی گردن
تحقیقات نشان دادهاند که لیزر پرتوان در مقایسه با روشهایی مانند تحریک الکتریکی اعصاب از طریق پوست TENS و اولتراسوند یا فراصوت (US)، در بهبود دامنه حرکت گردن و کاهش شدت درد مؤثرتر است. در ادامه لیزردرمانی برای گردن درد با سایر روشهای تخصصی فیزیوتراپی مقایسه شده است.
| ماندگاری اثر و طول مدت درمان |
| لیزر: تأثیر بلندمدت، 8 تا 12 جلسه
الکترو تراپی: تأثیر متوسط، 10 تا 15 جلسه اولتراسوند: تأثیر متوسط، 10 تا 15 جلسه درای نیدلینگ: تأثیر متوسط، 4 تا 8 جلسه مگنت و شاک ویو: تأثیر کوتاهمدت، 10 تا 15 جلسه |
| عوارض در صورت انجام نادرست |
| لیزر: سوختگی یا تحریک پوست
الکترو تراپی: حساسیت یا سوزش در محل الکترودها اولتراسوند: سوختگی و آسیب به بافتهای عمقی درای نیدلینگ: درد موقت، خونریزی یا کبودی خفیف مگنت و شاک ویو: عوارض ناچیز برای بیماران قلبی |
سؤالات متداول
آیا لیزر پرتوان جایگزین جراحی دیسک گردن است؟
خیر، لیزر پرتوان جایگزین جراحی دیسک گردن نمیشود، اما بهعنوان درمان حمایتی برای کاهش درد و التهاب مفید است.
بعد از لیزردرمانی برای گردن معمولاً چه پمادی توصیه میشود؟
پمادهای رایج بعد از لیزردرمانی گردن درد شامل آلوئهورا، هیدروکورتیزون ۱٪، بپانتن، اریترومایسین و پترولاتوم (وازلین) هستند.
هزینه لیزردرمانی گردن چقدر است؟
هزینه لیزردرمانی بسته به نوع دستگاه، تعداد جلسات و محل درمان ممکن است متفاوت باشد.
آیا بیمه هزینه لیزردرمانی را پوشش میدهد؟
معمولاً بیمههای معمولی هزینه لیزردرمانی را پوشش نمیدهند، اما برخی بیمهها ممکن است پوشش جزئی برای درمانهای خاص داشته باشند.
